Vierde Hoofdstuk.

Het eiland Honimoa. En grootte. De hoek van Tetoewaroe. En weleer een dorp van dien naam. Strand van Hatoewanan. De vesting 't Huis te Velsen. Toehaha's oude en tegenwoordige plaats. Paperoe met haren vrouwenkoning. Itawaka. Nollot. Alle welke dorpen nu Christen zijn. De vesting 't Huis te Velsen. Oude dorpen hier weleer. Ihamahoe. Afkomst der koningen van Iha uit een kleinen kokosboom. Hare soa's. Veel goudsmeden hier. Doch maken slecht werk. Korte weg van Ihamahoe naar Sirisorri. Kaaimans hieromtrent en gevallen daarvan. Rivieren en een rif hieromtrent, waarop 't schip 't kasteel Batavia in 1707 stiet. 't Dorp Porto en vesting Delft. Haria. Slecht water hier. Boy, Tijouw. Saparoewa, haar aanzien, door 't plaatsen van 't opperhoofd en de nieuwe vesting Duurstede. 't Strand Honimoa en 't dorp Sirisorri. Vestingen hier gebouwd. De vesting Hollandia weleer hier. Oelat de eerste bezetting en eerste predikant van dat eiland hier geplaatst. Ouw. Pottebakkers en nootenboomen hier. Al de manschap van 't eiland Honimoa bijeen……………………………………………

Niet ver van Hollandia oost ten zuiden aan, naar den hoek van Tetoewaroe, heeft met het dorp Oelat dat eertijds mede op 't gebergte lag, doch nu ligt het een half mijl van Saparoewa, aan een rotsig strand, een weinig naar 't hangen van een gebergte. Het staat onder een koning, die van al de uliassersche orangkaja's de eerste en aanzienlijste is, hebbende nog een pati onder zich, die hoofd van een der soa's van dit dorp is. Men heeft in dit Oelat 1324 zielen, 307 weerbare mannen en 102 dati's………………………………………………………….

Welke inlandsche vergaderingen op Sparoea gehouden wordende, bestaat in 13 personen, in rang gezeten, als hier volgt. Namenlijk na 't opperhoofd, als voorzitter, zit:

Radja van Oelat 1
Radja van Paperoe 2
Radja van Toeaha 3
Pati van Sirisori 4
Pati van Ouw 5
Pati van Haria 6
Pati van Boy 7
Pati van Tiouw 8
Pati van Itawaka 9
Radja Porto 10
Orangkay Nollot 11
Radja Saparua 12
Pati Ihamahoe 13