SUPUSEPA

 

Culemborg, 1 oktober 2005 

 

(Maleis, vervolgens nederlandse vertaling)

 

Artinya nama Supusepa 

 

Redaksi Ullath, beta sanang paskali yang katong pung ade-ade, ana-ana bisa menggunakan media elektronik buat sampekan carita-carita tentang Sejarah, Bahasa dan Budaya dari katong pung negeri Beilohy Amalatu. Beta harap kalo bisa katong dari generasi partama, kadua jangan ambil sikap menunggu atau jadi penontong tetapi mari katong rame-rame tulis apa yang katong tau.Katong harus akui yang katong pung pengatahuan memang terbatas, sebab katong bukang ahli sejarah, ahli bahasa atau ahli budaya. Tetapi beta sadar, bahwa pengetahuan sadiki tamba sadiki jadi banya bukan? Pasti dari sejarah, bahasa dan budaya orang dagang boleh kanal katong pung negeri Beilohy Amalatu yang katong samua cinta. 

 

Kalo nama Supusepa ada dua pengertian. 

 

Pengertian Umum dan pengertian Adat. Pengertian Umum nama Supusepa artinya: datang dengan Gosepa (sumbur: kamus bahasa Ambong, penulis drs. Manuputty) Gosepa adalah nama satu perahu yang katong pung moyang pake waktu dong kaluar dari Nusa Ina ( artinya Pulau Ibu), kalo dong pi mancari di laut atau dong pigi dari satu pulau ke laeng pulau. 

 

Kalo pengertian nama Supusepa menurut Adat artinya : Kepala/pemimpin rakit . Pengertian ini ada hubungan dengan Adat2 yang masih berlaku di negeri Beilohy Amalatu. Dulu waktu katong pung Baileu mau di bangong, katong pung moyang-moyang pi ambe kayu di pulau Nusa Ina Memang juga katong pung pela Buano, Oma, Wassu ada kasih bantuan juga. Sabalong katong pung moyang mao kaluar dari negeri Beilohy Amalatu, moyang Supusepa bergumul di negeri lama Amelhatu. Sesudah pergumulan, baru dong bisa kaluar pi ke pulau Nusa Ina. Rakit adalah batang-batang pohong yang dong tabang di pulau Nusa Ina, lalu dong kasih tabambang akang di aer.Lalu dong menyeberang lewat lautang sampe di Beilohy Amalatu Disini peranannya Supusepa sebagai peminpin rakit. 

 

Kalo nama Supusepa katong dapa cuma di dua negeri. Negeri Beinusa Amalatu (Tuhaha) dan di Beilohy Amalatu (Ullath). Menurut carita orang tatua di dua negeri tersebut, waktu zaman dahulu ada dua moyang Supusepa, satu laki dan satu parampuang.Yang satu turung di Ampatal di Beinusa Amalatu dan yang laeng turung di Amelhatu. Kalo ada yang bilang kata ada Supusepa asli dari Ouw ( almarhum om Encong Supusepa) itu seng batul. Marga Supusepa yang di Ouw itu dong kadiaman di negeri tersebut. 

 

Salamat dan hormat beta, 

 

  

 

Edi F.M.Supusepa 

 

-----------------------------------------------------------------------------------

 

Ls. 

 

De naam Supusepa  heeft een tweetal betekenissen . 

 

Een algemene en een adat  betekenis. 

 

De algemene betekenis  van de naam Supusepa is; ” datang dengan Gosepa “  vertaling : “ komen met de prauw ”. Deze betekenis heb ik gevonden in het Ambons woordenboek, geschreven door drs. Manuputty (Ullath). Gosepa is een prauw, bootje die door onze voorouders gebruikt werd toen ze van Ceram ook wel Nusa Ina (moedereiland)  genoemd, naar ander eilanden wegtrokken om een nieuw bestaan te bouwen of op zee gingen vissen. 

 

De adat betekenis  van de naam Supusepa is : “ kepala rakit ”  vertaling “ leiding geven aan mensen die een vlot van boomstammen over zee drijven.” 

 

Deze betekenis heeft te maken met de nog te gelden adat regels in de negorij Ullath, ook wel Beilohy Amalatu genoemd. In die tijd van onze voorouders toen de Baile (o)uw = rite/adat huis, gebouwd moest worden, werden er boomstammen vanuit de binnenlanden van Ceram over zee, als een vlot naar Saparua gedreven. Over zo'n vlot en mensen was een voorouder van de Supusepa clan verantwoordelijk. 

 

Alvorens zij over zee voeren van Saparua naar Ceram, ging een van de voorouder van de Supusepa clan een aantal dagen naar de oude heilige plaatsen in de bergen van Beilohy Amalatu om de onsterfelijke geesten op te roepen. Daar werd “Upu Leinitu = Almachtige Geest/God “  opgeroepen voor een goede vaart/oversteek naar Ceram. 

 

De naam Supusepa  kom je op Saparua tegen en alleen in de dorpen Tuhaha (Beinusa Amalatu)  en Ullath (Beilohy Amalatu).  Volgens overlevering verhalen die ik van jongere en oudere Supusepa's uit Tuhaha en Ullath te horen krijg, kwamen wij oorspronkelijk uit Ceram (Nusa Ina).  Mij werd verteld dat in de voorouderlijke tijd een broer en een zus Supusepa vanuit Ceram op zoek naar een betere bestaan in Saparua aankwamen. Ze kwamen aan in Ampatal (Tuhaha) . Later trok een van de twee verder land inwaarts en kwam aan in Amelhatu (Ullath) . 

 

Mocht er onder de lezers, mensen zijn die zeggen dat Supusepa uit Ouw (Saparua) afkomstig is, dan maken zij een vergissing of anders gezegd dan begaan ze een historische blunder. Supusepa uit Ouw ( lees; wijlen oom Entjong Supusepa uit Wormerveer). De vader van oom Entjong was getrouwd met een vrouw uit Ouw en is later in Ouw gaan wonen. Oom Entjong zelf groeide op in Ouw. Hij heeft nog dusuns (gronden) in Ullath. Net als alle andere Supusepa's moet ook hij de adat verplichtingen in de ouderlijke huis van de Supusepa's in Ullath laten plaats vinden. Het overhandigen van de bruidschat voor het dorp vind plaats in de Baile(o)uw van Ullath. 

 

Edi F.M.Supusepa