REAKTIES Tiga Negeri Basudara

 

Tiga Negeri bersaudara

geschreven door Mat Tuharea

 

Voor de Portugese en de V.O.C periode bestond de naam Tuhaha en Itawaka nog niet.Ze heetten respectievelijk Matalete(Tuhaha) en Iha(Itawaka).Iha wat nu Itawaka is was voor de Portugese en de V.O.C periode de hoofdstad van de kerajaan Iha of koninkrijk Iha.De oorspronkelijke bewoners van deze 2 negeri's wonen nu in Ihaluhu Seram barat.De oorspronkelijke bewoners dat achter gebleven waren zijn negeri Ihamahu en Orang Iha islam die waren later terug gekomen en stichtehet dorp wat nu Iha is,hun oude dorps naam heette Malige-Hukum.Als jullie toevallig met vakantie naar Ambon gaat,ga dan naar Ihaluhu Seram barat via Hitu.

 

De Radja van Ihaluhu bpk Latukaisupi kan dit aan jullie uitleggen hij heeft de buku Tembaga over de kerajaan Iha inbezit.

Een vraag aan orang orang Itawaka!Als jullie de oorspronkelijke bewoners van negeri Itawaka zijn dan moeten julliedit weten wat"Air potang potang" inhoud,"Hatu Imam","Ai Latu of Kupalatu"betekent ,en "Kelapa Emas" zegt jullie dat iets.Is de radja van Itawaka familie van radja Ihamahu en Iha Islam?De radja's van Ihamahu, Iha Islam en Ihaluhu zijn familie van elkaar omdat ze de zelfde Soa hebben n.l Soa Radja.

 

salam Mat Tuharea-Tahapary. 19-9-2003.

 

Omtrent adik kakak tussen negeri,Tuhaha Itawaka en Ullath dat is wel mogelijk waarom,hier een korte geschiedenis/sejarah.Voor de Portugese en V.O.C.periode waren deze 7negeri gelegen op de berg Amaihal Ulupalu.

Na de perang Iha 1 en 2 resp:tegen de Portugezen en de V.O.C verlieten de bewoners hun woonplaats op de berg Ulupalu en stichten hun nieuwe negeri.

Omdat de bevolking moslim waren wilden inwoners niet tot het Christendom bekeren,de inwoners van Ihamahu werden bekeerd tot het Christendom. 

 

Alleen de inwoners van negeri Kulur waren achter gebleven,de rest werden verbannen of gevlucht naar Seram Barat en stichte daar een nieuwe negeri dat nu Ihaluhu heet.

De inwoners van het tegenwoordige Iha waren later teruggekomen en stichte hun nieuwe negeri naast hun familie van negeri Ihamahu.

De negeri's Pia,het vroegere Iha wat nu Itawaka genoemd wordt,Pelasula(Noloth),Kampong Mahu en Matalete(Tuhaha)

Leeg waren,hadden de Hollanders mensen uit Seram gehaald om in negeri Noloth te vestigen,Pia uit Siri Sori serane,Iha(Itawaka)uit Ullath,Matalete(Tuhaha)uit Ullath en kampong Mahu uit Paperu.

En als men zegt dat de verhalen na de Portugese en de V.O.C.periode dat Tuhaha,Itawaka en Ullath adik kakak waren dan zou het wel kloppen.

 

Onze voorouders konden al schrijven en lezen voor de Portugese en de V.O.C.periode,en wel in het Arabisch.

Daarom waren de Buku Tembaga in het Arabisch geschreven de taal was de Bahasa Tanah.Zie Hikaya Tanah-Hitu die door Imam Rijali geschreven werden waren ook in het Arabisch geschreven.

Achternamen die in Negeri Ihaluhu om paar te noemen zijn,Haulussy,Holle,Tahapary,Saimima,Tuhuteru,Mahulette,Putuhene en Wakano.

Saparua bestond uit 2koninkrijken n.l koninkrijk Iha en koninkrijk Siri Sori respectievelijk Koninkrijk Uli lima en Uli siwa.De Uli lima behoorde tot het rijk van Sultan Ternateen Uli siwa tot het rijk van Sultan Tidore.

 

salam Mat Tuharea-Tahapary. 21-9-2003.